ภาพแสดง จากเซลล์สู่อวัยวะ

 

 

 

เซลล์ของสิ่งมีชีวิต


      สิ่งมีชีวิตทุกชนิดประกอบด้วยเซลล์     เซลล์พืชและเซลล์สัตว์แตกต่างกัน
ทั้งรูปร่างและรูปร่าง   แต่ที่สำคัญคือเซลล์ของสิ่งมีชีวิตมีส่วนประกอบที่สำคัญ
3 ส่วนที่เหมือนกัน ได้แก่ นิวเคลียส ไซโทพลาซึม และเยื่อหุ้มเซลล์

     นิวเคลียส      มีรูปร่างค่อนข้างกลม ภายในมีสารที่ควบคุมลักษณะทาง
พันธุกรรมและควบคุมการทำงานหรือกิจกรรมต่าง ๆ ของเซลล์
    ไซโทพลาซึม      เป็นของกึ่งของเหลวที่มีส่วนประกอบเล็ก ๆ หลายชนิด
กระจายอยู่ทั่วไป ส่วนประกอบเหล่านี้ทำหน้าที่สำคัญหลายอย่างในกระบวนการ
ดำรงชีวิตของเซลล์  ในไซโทพลาซึมยังมีสารจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเซลล์
เช่น  น้ำตาล  โปรตีน  ละลายและแขวนลอยอยู่ รวมทั้งมีของเสียต่างๆ จาก
กิจกรรมของเซลล์ด้วย
      เยื่อหุ้มเซลล์      อยู่ด้านนอกสุดของเซลล์ ทำหน้าที่ห่อหุ้มส่วนต่างๆ
ที่อยู่ภายในเซลล์ แบ่งแยกขอบเขตของเซลล์จากสิ่งแวดล้อม และควบคุม
การลำเลียงของสารเข้าและออกจากเซลล์

     นอกจากส่วนประกอบที่กล่าวมาแล้วนี้ เซลล์พืชยังมีส่วนประกอบ
บางอย่างที่เซลล์สัตว์ไม่มีคือ
     ผนังเซลล์    ซึ่งเป็นส่วนที่ห่อหุ้มเยื่อหุ้มเซลล์ เป็นสารพวกเซลลูโลส
ทำหน้าที่เพิ่มความแข็งแรงป้องกันอันตรายให้แก่เซลล์พืช        จึงทำให้
เซลล์พืชมีรูปร่างคงที่ได้
     คลอโรพลาสต์ เป็นเม็ดสีเขียว ประกอบด้วยเยื่อหุ้ม 2 ชั้น   ชั้นนอก
ทำหน้าที่ควบคุมโมเลกุลต่าง ๆ ที่ผ่านเข้าออก ส่วนชั้นในจะมีคลอโรฟิลล์
และเอนไซม์ที่ช่วยในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง








 

 

                      ภาพแสดง    ส่วนประกอบที่สำคัญของเซลล์สัตว์และเซลล์พืช

 

                  เพื่อน ๆ ลองบอกกุ๊กไก่หน่อยว่า
                               เหตุใดสัตว์จึงไม่สามารถสร้างอาหารได้เอง



           เซลล์ในบริเวณต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตทำหน้าที่แตกต่างกัน จึงมีรูปร่าง
ต่างกันได้หลากหลาย          ดังตัวอย่างเซลล์จากส่วนต่างๆ ของพืชและสัตว์
ในภาพต่อไปนี้

รูปร่างของเซลล์
ทำหน้าที่
รูปร่างของเซลล
ทำหน้าที่

เซลล์ไข่

เซลล์สืบพันธุ์
เพศเมีย
เซลล์เม็ดเลือดแดง
ลำเลียงแก๊ส

อสุจิ

เซลล์สืบพันธุ์
เพศผ
ู้
ยึดกล้ามเนื้อ
กับกระดูก
เซลล์ประสาท
สื่อสารข้อความ
เซลล์เม็ดเลือดขาว
กำจัดแบคทีเรีย

                            ภาพแสดง รูปร่างและหน้าที่ของเซลล์ต่างๆของสัตว์


                 เพื่อนๆช่วยบอกกุ๊กไก่หน่อยว่าทำไมเซลล์ส่วนต่างๆ
                              ของสิ่งมีชีวิตจึงมีรูปร่างลักษณะ แตกต่างกัน


          สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวมีลักษณะอย่างไร
      
ถ้าเพื่อนๆ ตักน้ำจากบ่อหรือสระมาศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ โดยเฉพาะ
น้ำที่อยู่บริเวณราก จอก แหน หรือพืชชนิดอื่นๆ   อาจพบสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว
บางชนิดดังในภาพต่อไปนี้

เซลล์สิ่งมีชีวิต
เซลล์สิ่งมีชีวิต
พารามีเซียม
ยูกลีนา

อะมีบา

                             ภาพแสดง เซลล์ขิงสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวบางชนิด


       สิ่งมีชีวิตทุกชนิดมีเซลล์เป็นหน่วยพื้นฐาน     สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวจะดำเนิน
กิจกรรมทั้งหมดในการดำรงชีวิต เช่น กินอาหาร ย่อยอาหาร   เคลื่อนที่ สืบพันธุ์
ได้ภายในเซลล์เพียง 1 เซลล์ สิ่งมีชีวิตที่มีหลายเซลล์จะมีการเรียงตัวของเซลล์
เป็น  เนื้อเยื่อ ซึ่งก็คือรูปร่างเหมือนกันและทำหน้าที่อย่างเดียวกันมาอยู่รวมกัน
เช่น เนื้อเยื่อประสาท เนื้อเยื่อบุผนังลำไส้
       เนื้อเยื่อหลายๆ ชนิด ที่อยู่รวมกัน     ทำหน้าที่อย่างเดียวกัน เรียกว่า  
อวัยวะ  เช่น กระเพาะอาหารประกอบด้วย  เนื้อเยื่อบุผิว  เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ  
และเนื้อเยื่อประสาท





























       ในพืชก็มีอวัยวะต่าง ๆ และแต่ละอวัยวะประกอบด้วยเนื้อเยื่อหลายๆ
ชนิดเช่นเดียวกันเช่น ใบไม้ ประกอบด้วย  เนื้อเยื่อผิวใบ  เนื้อเยื่อลำเลียงน้ำ 
เนื้อเยื่อลำเลียงอาหาร เป็นต้น 
        อวัยวะหลายๆ อวัยวะที่ทำงานร่วมกันในการทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่ง
เรียกว่า ระบบอวัยวะ เช่น คนมีระบบย่อยอาหารประกอบด้วย  ปาก  
กระเพาะอาหาร  ลำไส้เล็ก ตับ และ ตับอ่อน นอกจากนี้ร่างกายของคนและสัตว์
ยังประกอบด้วยระบบอื่นๆ  อีกหลายระบบ เช่น   ระบบหมุนเวียนเลือด   ระบบ
ขับถ่าย ระบบสืบพันธุ์ ระบบหายใจ เป็นต้น